W skrócie
- Podwyżkę czynszu robi się przez pisemne wypowiedzenie wysokości czynszu — inaczej jest nieważna.
- Okres wypowiedzenia: co najmniej 3 miesiące, na koniec miesiąca kalendarzowego.
- Czynsz można podnosić nie częściej niż co 6 miesięcy.
- Podwyżka, po której roczny czynsz przekracza 3% wartości odtworzeniowej lokalu, wymaga uzasadnienia na żądanie najemcy.
- Najemca może podwyżkę przyjąć, odmówić (co kończy umowę) albo — przy dużej podwyżce — zakwestionować w sądzie.
Jak zgodnie z prawem podnieść czynsz
Zasady podwyżek dla lokali mieszkalnych opisuje art. 8a ustawy o ochronie praw lokatorów. Dotyczą one także mieszkań wynajmowanych przez osoby prywatne. Właściciel nie może po prostu „ogłosić” nowej stawki od przyszłego miesiąca — musi wypowiedzieć dotychczasową wysokość czynszu.
- Wypowiedzenie musi mieć formę pisemną pod rygorem nieważności.
- Okres wypowiedzenia wynosi co najmniej trzy miesiące i kończy się na koniec miesiąca kalendarzowego (umowa może przewidywać dłuższy).
- Kolejna podwyżka jest możliwa po upływie 6 miesięcy od wejścia w życie poprzedniej.
Przykład: wypowiedzenie doręczone 15 marca — nowy czynsz obowiązuje od 1 lipca.
Kiedy podwyżka wymaga uzasadnienia — limit 3%
Jeśli po podwyżce roczny czynsz przekroczy 3% wartości odtworzeniowej lokalu (wartość ta jest ogłaszana przez wojewodów jako koszt odtworzenia 1 m² budynku mieszkalnego), na pisemne żądanie najemcy właściciel musi w ciągu 14 dni podać na piśmie przyczynę podwyżki i jej kalkulację. Bez tego podwyżka jest nieważna.
Uzasadnieniem mogą być np. wyższe koszty utrzymania lokalu, zwrot kapitału czy godziwy zysk. W wielu miastach rynkowe czynsze przekraczają próg 3%, więc warto mieć wyliczenie przygotowane od razu.
Co może zrobić najemca
- Przyjąć nowy czynsz — nic nie robi, nowa stawka obowiązuje po okresie wypowiedzenia.
- Odmówić przyjęcia podwyżki — pisemnie, w ciągu 2 miesięcy od otrzymania wypowiedzenia. Wtedy umowa wygasa z końcem okresu wypowiedzenia, a do tego czasu obowiązuje stary czynsz.
- Zakwestionować podwyżkę w sądzie (gdy przekracza próg 3% wartości odtworzeniowej) — w ciągu 2 miesięcy od otrzymania wypowiedzenia. Do prawomocnego wyroku płaci dotychczasowy czynsz.
A umowa na czas oznaczony?
Przepisy o wypowiedzeniu wysokości czynszu stosuje się także do umów na czas oznaczony (dla umów zawieranych od 2005 r.). Najprostsze rozwiązanie to jednak zapisać w umowie zasady zmiany czynszu z góry, np. coroczną waloryzację o wskaźnik inflacji — i nadal przekazać najemcy informację na piśmie z odpowiednim wyprzedzeniem.
Wzór wypowiedzenia wysokości czynszu
Zmiana czynszu w m4dom
W panelu najmu właściciel proponuje nową stawkę z datą obowiązywania, a najemca akceptuje ją albo odrzuca jednym kliknięciem. Zaakceptowana kwota trafia automatycznie do kolejnych płatności. Pamiętaj, że przy braku zgody najemcy nadal obowiązuje Cię ustawowa procedura opisana wyżej.
Poradnik ma charakter informacyjny i opisuje przepisy obowiązujące w dniu aktualizacji. Nie zastępuje porady prawnika ani doradcy podatkowego w Twojej konkretnej sprawie.